De grote rotatie: van concentratie naar diversificatie

Met de toegenomen politieke onzekerheid in Amerika en de dominantie van Amerikaanse aandelen in de wereldindex, heroverwegen beleggers hun allocatie – op zoek naar strategische alternatieven in andere regio’s, thema’s en strategieën.

De grote rotatie: van concentratie naar diversificatie

Tijdens een kennislunch in Amsterdam en een diner in Den Bosch op 18 september 2025 gingen drie asset managers in op het veranderende aandelenlandschap: AQR Capital Management over Quant-strategieën, BNY Investment over Europese Small Caps en Union Bancaire Privée (UBP) over impactbeleggen.

AQR Capital Management: A New Paradigm in Quant Equity

Thomas Maloney, hoofd Europa bij de Portfolio Solutions Group van AQR, besprak de kwantitatieve aandelenstrategieën in een omgeving waarin markten steeds sterker geconcentreerd raken en technologie snel evolueert.

“De huidige aandelenmarkten vertonen een uitzonderlijk hoge mate van concentratie op verschillende niveaus: individuele aandelen, sectoren en landen”, aldus Thomas. “Hierdoor wordt stockpicking uitdagender, aangezien de brede marktprestatie steeds meer samenvalt met het succes van enkele zeer grote bedrijven”.

Kwantitatief versus discretionair beheer

In deze geconcentreerde context hebben kwantitatieve beheerders gemiddeld een veerkrachtiger profiel laten zien dan discretionaire beheerders. Terwijl discretionaire managers vaak uitgesproken posities innemen in mega-caps en daardoor grotere spreiding in resultaten kennen, halen kwantitatieve managers hun rendement uit een veel bredere basis van kleine posities. Thomas: “hun “beste idee” is niet één specifiek aandeel, maar de systematische blootstelling aan kenmerken zoals waarde, momentum en kwaliteit.”

Bovendien kunnen kwantitatieve strategieën profiteren van shortposities, wat hun vermogen om risico’s te beheersen en alfa te genereren in geconcentreerde markten vergroot. Discretionaire beheerders behaalden weliswaar iets hogere absolute rendementen de afgelopen vijf jaar, maar dit ging gepaard met grotere blootstelling aan marktbèta. Gecorrigeerd voor marktrisico wisten kwantitatieve fondsen gemiddeld meer alfa te realiseren.

Het belangrijkste voordeel van kwantitatief beleggen is dat het duizenden kleine, onafhankelijke beleggingen kan combineren. De afhankelijkheid van individuele namen of sectoren neemt af en de portefeuille is minder kwetsbaar voor concentratierisico’s. AQR past dit toe in het AQR Adaptive Global Equity UCITS Fund en het AQR Adaptive Equity Market Neutral UCITS Fund.

Nieuwe technologieën en data

Een belangrijk thema in de presentatie is de rol van technologische vooruitgang in de evolutie van kwantitatief beleggen. Enkele belangrijke ontwikkelingen:

• Alpha Signal Innovation: naast klassieke factoren zoals prijs- en winstgroeimomentum zijn er nieuwe signalen ontwikkeld, vaak met behulp van Natural Language Processing (NLP). Deze signalen hebben een lage correlatie met traditionele factoren en vergroten de diversificatie van alfa.
• Ongebruikte data ontsluiten: met behulp van Large Language Models (LLM’s) kunnen quants ongestructureerde data, zoals teksten uit nieuwsberichten of bedrijfsrapporten, beter analyseren. Waar vroeger “bag-of-words”-technieken gebruikt werden, bieden LLM’s nu contextueel begrip, semantiek en syntaxis, waardoor meer voorspellende kracht ontstaat.
• Dynamische signaalweging: in plaats van statische, top-down beslissingen over factorwegingen past AQR een Bayesiaans raamwerk toe dat theorie en data integreert. Hierdoor kan men realtime inschattingen maken over de sterkte van signalen, zelfs wanneer honderden nieuwe signalen worden getest.

Thomas Maloney: “Beta is Duur in 2025. Brede marktblootstelling biedt minder aantrekkelijk rendement ten opzichte van de risico’s. Dit maakt alfa, gegenereerd door goed ontworpen kwantitatieve strategieën, des te waardevoller”.

BNY Investments: Tailwinds for European Small Caps

De presentatie Tom Wilson, lead Portfolio Manager, gaf een uitgebreid beeld van de strategie, positionering en prestaties van het BNY Mellon Small Cap Euroland Fund. Dit fonds richt zich op kleinere beursgenoteerde ondernemingen binnen de eurozone. De combinatie van actieve selectie, risicobeheer en duurzaamheid vormt de kern van de beleggingsstrategie in Small Caps.

“Small Caps zijn als het ware motoren van economische innovatie en groei. Dankzij hun focus en wendbaarheid kunnen small caps vaak sneller inspelen op veranderingen in markten en regelgeving”, aldus Tom.

Doelstelling en positionering

De strategie heeft als doelstelling een meeropbrengst van ongeveer 200 basispunten te realiseren boven de S&P Eurozone Small Cap Index over een volledige marktcyclus. Een belangrijk onderdeel van de strategie is duurzaamheid: minimaal 10% van het fondsvermogen wordt toegewezen aan duurzame investeringen volgens de SFDR-criteria. Daarnaast sluit het fonds ook bepaalde sectoren uit.

De aanpak combineert kwantitatieve modellen met fundamentele analyse. Factoren zoals waardering, momentum en kwaliteit spelen een centrale rol. Analisten onderzoeken niet alleen financiële data, maar voeren ook gesprekken met managementteams, klanten en leveranciers om een 360-gradenbeeld te krijgen van bedrijven.

Er gelden grenzen voor landen- en sectorwegingen, geen enkel belang mag meer dan 3% van de portefeuille uitmaken, en de portefeuille telt doorgaans 50–100 aandelen. De benadering is erop gericht consistentie te bewaren, door zowel waarde- als groeibedrijven in de portefeuille te houden (‘barbell-strategie’).

Kansen in Europa en small caps

Tom Wilson: “Europa is aantrekkelijk gepositioneerd voor beleggers. Factoren zoals concurrentievermogen, een sterk stimuleringsbeleid in landen als Duitsland en de kans om te profiteren van deglobalisering-trends maken Europese small caps erg interessant “. Kleine ondernemingen zijn vaak lokaal geworteld en kunnen beter omgaan met handelsbarrières, wat hen beschermt in een wereld met toenemende geopolitieke spanningen en handelstarieven, aldus Tom.

Historisch gezien hebben small caps volgens Tom bovendien een beter rendement opgeleverd dan large caps, zij het met hogere volatiliteit. Dit biedt kansen voor beleggers die bereid zijn een langere horizon aan te houden en volatiliteit te accepteren in ruil voor potentieel hogere rendementen.

De jaarlijkse rendementen zijn goed, zij het wel met de nodige schommelingen, kenmerkend voor small caps. Zo noteerde het fonds in 2018 een verlies van -16,6%, maar in 2019 een winst van +30,4%. Dit benadrukt zowel het potentieel als de risico’s van de strategie.

Portefeuille en voorbeelden

De portefeuille is breed gespreid over sectoren, met relatief hoge wegingen in industrie en financiële dienstverlening. Voorbeelden van huidige posities zijn Banco de Sabadell, Acciona en KION Group. Stock cases zoals Rexel en KION illustreren hoe bedrijven profiteren van trends zoals elektrificatie, automatisering en Europese economische stimulansen.

UBP: Market Dynamics: Why Impact Matters

Portfolio managers Yvan Delaplace en Eli Koen gaven een presentatie over het UBAM Positive impact emerging equity fonds. Zij zijn onderdeel van het impact aandelen team van UBP, dat de volgende impact aandelenfondsen managet:

UBAM Positive impact emerging equity
UBAM Biodiversity restoration
UBAM Positive impact global equity

Deze fondsen delen hun universum en het beleggingsproces.

Hun mandaat is duaal, zij streven zowel impact als een financieel goed beleggingsrendement na. Het beleggingsproces bestaat uit de volgende stappen:

1. Idea generation, in deze fase worden de verschillende oplossingen geïdentificeerd.
2. Toepassen van het IMAP framework, waar bedrijven worden gescreend op Intentionality, Materiality, Additionality en Potential. Bij intentionality gaat het om het doel en uitgangspunt van een bedrijf. Ligt aan de basis van een bedrijf een oplossing voor een bepaald milieu/sociaal probleem? Bij materiality gaat het om de mate waarin het bedrijf of een product van een bedrijf bijdraagt aan een oplossing. Bij additionality wordt de vraag gesteld, wat zou er gebeuren als dit bedrijf of product niet zou bestaan? Engagement is een belangrijk onderdeel van additionality.  Bij potential tenslotte, wordt gekeken naar groeipotentieel van het product of de dienst. Alleen bedrijven die een hoge IMAP score behalen komen in aanmerking voor het universum van bedrijven die geselecteerd kunnen worden voor de portefeuilles.
3. Kenmerken van de bedrijven worden nagelopen, zoals groei, winstgevendheid en kwaliteit. De fondsen streven er hierbij naar geen ‘stijlexposure’ te hebben.
4. Tenslotte wordt gekeken naar de waardering van de bedrijven ten opzichte van hun eigen verleden, concurrenten en de algemene markt.

Thema diversificatie is erg belangrijk

Het emerging markets fund heeft 35 tot 45 bedrijven in portefeuille. UBP heeft uit de UN Sustainable Development Goals 6 thema’s gekozen, 3 op gebied van milieu en 3 op gebied van de maatschappij. Maximaal 35% mag belegd worden in één thema. Zij zetten in op minimaal 5 van de 6 thema’s, want thema diversificatie is erg belangrijk. Hun beleggingsrestricties geven verder aan dat zij maximaal 15% af mogen wijken van de landenweging van de index en 25% van de sectorwegingen van de index. Over het algemeen hebben de fondsen een overweging in industrie (technische klimaatoplossingen), healthcare (gezondheidszorg) en finance (micro-finance). Als voorbeelden binnen emerging markets worden genoemd Gentara, een bedrijf wat als NGO is begonnen om financiering aan te bieden in gebieden met weinig aanbod hiervan, in Mexico en Latijns-Amerika. Cipla is een Indiaans bedrijf wat zich richt op betaalbare medicijnen. De enige mega-cap in portefeuille is TSMC, een bedrijf wat een belangrijke bijdrage levert met de productie van energie efficiënte chips. Er wordt niet belegt in de grote Chinese bedrijven die  in de meeste EM portefeuilles zitten.

Positieve visie op de opkomende markten

Qua performance heeft het fonds outperformance behaald ten opzichte van de MSCI EM index, maar de performance kan op jaarbasis wel behoorlijk afwijken, want de active share van het fonds is ongeveer 87%. Met betrekking tot de toekomst hebben zij een positieve visie op de opkomende markten als beleggingscategorie en hun eigen fonds in het bijzonder.